What's hot? ΚΥΠΡΙΑΚΟ· ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΚΑΛΛΙΠΟΛΕΩΣ· ΦΑΙΔΩΝΟΣ· ΤΡΟΧΑΙΟ·

INFO

Η κυπριακή διάσταση των αγώνων της Πρωτομαγιάς

Μέγεθος κειμένου
Τελευταία ενημέρωση: 01.05.2015 | 14:59
Πρώτη δημοσίευση: 01.05.2015 | 08:35

- Οι εργατικοί αγώνες στην Κύπρο συχνά πέρασαν από τις ιδιόμορφες "Συμπληγάδες" του Κυπριακού
- Σύντομη ιστορική αναδρομή των αγώνων που έδωσαν οι Κύπριοι εργάτες και τιμούμε σήμερα
- Οι αγώνες του σήμερα και οι φετινές εκδηλώσεις


Το Εργατικό Κόμμα ιδρύεται το 1925 στην Λεμεσό για καλύτερο συντονισμό δράσης μεταξύ των συντεχνιών και διαφόρων σωματείων, καθώς και την περαιτέρω καλλιέργεια αλληλεγγύης και της ταξικής συνείδησης.

Έκτοτε στην Κύπρο, ξεκινούν και οι εορταστικές εκδηλώσεις της Πρωτομαγιάς στο νησί.

Σημαντικός σταθμός υπήρξε το ψήφισμα που επιδόθηκε στην βρετανική αποικιοκρατική διακυβέρνηση σύμφωνα με το οποίο απαιτείτο και η θέσπιση εργατικών νόμων με σκοπό την αναγνώριση των συντεχνιών, την θέσπιση του οχταώρου, την καταβολή αποζημίωσης σε περιπτώσεις εργατικών ατυχημάτων, την αποζημίωση για αδικαιολόγητες απολύσεις, την προστασία των γυναικών και των ανήλικων εργαζομένων, την κατάργηση της φορολογίας στα είδη πρώτης ανάγκης, καθώς και την φορολόγηση του κεφαλαίου.

Παράλληλα, απήθυναν έκκληση για τον τερματισμό της αστυνομικής καταστολής του εργατικού κινήματος, αλλά και των αγροτών στις πόλεις και στα χωριά.

Τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας οδήγησαν σε σκληρά αντιδραστικά μέτρα εκ μέρους των αποικιοκρατικών αρχών. Πρωτίστως, αποφασίστηκε η απέλαση του Έλληνα κομμουνιστή γιατρού Νίκου Γιαβόπουλου, ο οποίος είχε διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα οργανωτικά ζητήματα του “ταξικού συνδικαλιστικού κινήματος”, ενώ έθεσε τις βάσεις για μια ενδελεχή καταγραφή των εργατικών δράσεων, αλλά και της παρακολούθησης και προβολής της αυξανόμενης αντίδρασης εκ μέρους των Βρετανών. Οι παραπάνω κινήσεις επέφεραν πόλωση και εντός της κυπριακής κοινωνικής διαστρωμάτωσης.

Ενδεικτικά θα αναφέρουμε τις σημαντικότερες Πρωτομαγιάτικες κινητοποιήσεις - απεργίες, παρά τα ανυπέρβλητα πολλές φορές εμπόδια που έθεταν οι αποικιοκρατικές αρχές, με την επιβολή λογοκρισίας, αστυνομοκρατίας και την πρακτική της κατάσχεσης των εράνων. Ωστόσο, η αντίδραση και η απάντηση εκ μέρους του κινήματος ήταν η όλο και περισσότερο διογκούμενη συμμετοχή στις συγκεντρώσεις.

Ενδεικτικά θα αναφέρουμε τις ακόλουθες:

- Το 1931 στην Εργατική Λέσχη Λευκωσίας.
- Το 1940 σε όλη τη Κύπρο “με αιτήματα την άρση των εκτοπιστικών διαταγμάτων στελεχών του Εργατικού Κινήματος, τη θέσπιση Εργατικής Νομοθεσίας και την εισαγωγή Κοινωνικών Ασφαλίσεων.”
- Το 1947 λόγω της σκληρής μάχης των Μεταλλωρύχων η Πρωτομαγιά γιορτάζεται στη Λεύκα και στο Μαυροβούνι. “Η αμερικάνικη διοίκηση της εταιρείας απαγόρευσε την εκδήλωση και εκβιαστικά έκλεισε για τρεις ημέρες τις εγκαταστάσεις (σ.σ. λοκάουτ). Οι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι εργαζόμενοι θυσίασαν τα τρία μεροκάματα, που για τα δεδομένα της τότε εποχής ήταν δυσβάσταχτο κόστος, δεν πτοήθηκαν και εκατοντάδες ήταν αυτοί που πήραν μέρος στη μεγαλειώδη παρέλαση αψηφώντας τα μέτρα της Διεύθυνσης της εταιρείας και της αστυνομίας.”

ΑΝΤΙΑΠΟΙΚΙΑΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ, ΕΟΚΑ ΚΑΙ Η ΕΘΝΟΤΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ

Σταδιακά και με την επικράτηση των Κομμουνιστών στον σκληρό πυρήνα των αγώνων των εργατών, οι εθνοτικές αντιθέσεις παραμένουν εν υπνώσεις καθ' όλη την διάρκεια σχεδόν της δεκαετίας του '40, καθώς “η ενότητα της εργατικής τάξης έμπαινε ως επιτακτική προτεραιότητα…. Οι κομμουνιστές εξελίχτηκαν σε άτυπους ηγέτες του εργατικού κινήματος.”

Όμως τη δεκαετία του 1940, ο αντιφασιστικός και ο αντιαποικιακός αγώνας άλλαξαν τις συνθήκες. Στην Κύπρο, το ΑΚΕΛ, με την πολιτική του Λαϊκού Μετώπου κέρδισε δυο από τους πέντε δήμους στις εκλογές του 1943. Η συστράτευση της ΠΣΕ (ΠΕΟ) με το ΑΚΕΛ στις δημοτικές εκλογές προκάλεσε αρκετές αντιδράσεις.

Αυτές σε λίγο εκφράστηκαν με συγκροτημένο και οργανωμένο τρόπο στην αποχώρηση μελών, οι οποίοι και ίδρυσαν τις Νέες Συντεχνίες το 1944, με σαφή εθνικοπατριωτικό προσανατολισμό, λαμβάνοντας και την πολιτική στήριξη του Κυπριακού Εθνικού Κόμματος (ΚΕΚ).

Έτσι επέρχεται ένας πρώτος διαχωρισμός και κατακερματισμός της δράσης του εργατικού κινήματος, με τις Παλαιές Συντεχνίες να συνεχίζουν να αυτοπροσδιορίζονται ως ταξικές οργανώσεις, ενώ οι Νέες Συντεχνίες αυτοπροσδιορίζονταν ως εθνικές οργανώσεις.

Έτσι επέρχεται μια ιδεολογική διαίρεση του συνδικαλιστικού κινήματος τη δεκαετία του 1940, οπότε και βρισκόταν στο απώγειο της δυνάμεώς του, ενώ εμφανίζεται στις συγκεντρώσεις των Νέων Συντεχνιών και μια διευρυμένη αντικομμουνιστική ρητορική, στο πνεύμα των καιρών, με την επερχόμενη διαίρεση σε καπιταλιστική Δύση και Κομμουνιστική Ανατολή.

Παρά την εμφάνιση κάποιων τ/κ συντεχνιών το 1942, αυτές θα παραμείνουν αδύναμες, με τους περισσοτερους Τ/κ εργάτες να παραμένουν προσηλωμένοι στην συμμετοχή τους στην ΠΣΕ-ΠΕΟ. Ωστόσο η κατάσταση αυτή θα άλλαζε άρδην με το ξέσπασμα του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ το 1955.

Παραταύτα και παρά την υποδαύλιση εθνικιστικών αντανακλαστικών εκ μέρους των αποικιοκρατικών αρχών στους Τ/κ σε μια πολιτική διαίρει και βασίλευε, το 1958, τρία ολόκληερα χρόνια μετά την εμφάνιση της ΕΟΚΑ διοργανώθηκε πορεία με συμμετοχή χιλιάδων Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων εργατών οι οποίοι ύψωσαν τα κόκκινα λάβαρά τους. 

Αυτό όμως προκάλεσε το βίαιο ξέσπασμα της τρομοκρατικής τ/κ ένοπλης οργάνωσης ΤΜΤ κατά επιφανών στελεχών του τ/κ εργατικού κινήματος, το οποίο πρέσβευε την συνέχιση και διεύρυνση των αρμονικών σχέσεων με τους Ε/κ.

Η ΔΙΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

Πέρσι (2014) οι συντεχνίες ΠΕΟ και DEVIS σθυνδιοργάνωσαν κοινή πρωτομαγιάτικη εκδήλωση, γεγονός που προκάλεσε ενθουσιασμό και βρήκε μεγάλη ανταπόκριση και στις δύο κοινότητες.

Περίπου 5.000 άνθρωποι συγκετρώθηκαν στο γήπεδο της Τσετίνκαγια, απέναντι από το Λήδρα Πάλας, διαδηλώνοντας κατά της λιτότητας, του φασισμού και του εθνικισμού.

Η Κύπρος γιορτάζει και φέτος με εκδηλώσεις την Εργατική Πρωτομαγιά.

Η ΠΕΟ διοργανώνει σήμερα εκδηλώσεις σε όλες τις ελεύθερες επαρχίες της Κύπρου. Η κεντρική εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το απόγευμα στη Λευκωσία μαζί με τα τουρκοκυπριακά συνδικάτα DEV-IS, KTOS, KTOEOS, KTAMS και BES. Συγκεκριμένα στις 17.30 θα υπάρξει συγκέντρωση έξω από το Υπουργείο Οικονομικών. Σε αυτήν θα απευθύνουν χαιρετισμούς ο ΓΓ της ΠΕΟ Πάμπης Κυρίτσης και ο ΓΓ του ΑΚΕΛ Άντρος Κυπριανού. Θα ακολουθήσει πορεία προς το Λήδρα Πάλας και συνάντηση με πορεία τουρκοκυπριακών οργανώσεων στο γήπεδο της νεκρής ζώνης, Τσεττίν Καγιά. Θα ακολουθήσει συναυλία με τη δικοινοτική χορωδία.

Η ΣΕΚ πραγματοποίησε χθες βράδυ εκδήλωση για την Εργατική Πρωτομαγιά, στο οίκημά της στη Λευκωσία.




   Διαδώστε αυτό το άρθρο